Onzekerheid over handelsbeleid weegt steeds zwaarder op Europese investeringen

De voorbije tien jaar moesten Europese bedrijven hun weg vinden in een uitzonderlijk instabiele mondiale omgeving. Handelsspanningen, stijgende tarieven, geopolitieke rivaliteit en een toenemende trend richting protectionisme zijn niet langer op zichzelf staande fenomenen, maar maken deel uit van een bredere en aanhoudende onzekerheid. Volgens een recente analyse van Eurochambres, de organisatie die Europese kamers van koophandel vertegenwoordigt, heeft deze onzekerheid rond handelsbeleid vandaag een duidelijk en groeiend remmend effect op bedrijfsinvesteringen in Europa.

Een structurele uitdaging voor Europese bedrijven

De studie, gebaseerd op gegevens uit 24 Europese landen over een periode van 25 jaar, bevestigt wat veel ondernemingen al langer ervaren: onzekerheid over toekomstige handelsvoorwaarden beïnvloedt investeringsbeslissingen. Wanneer bedrijven onvoldoende zekerheid hebben over markttoegang, tariefniveaus of regelgevingskaders, stellen ze langetermijninvesteringen uit of schroeven ze die terug.

Exportgerichte economieën zijn bijzonder kwetsbaar. Bedrijven die sterk afhankelijk zijn van internationale markten worden harder getroffen door veranderingen in het handelsbeleid en zijn dus gevoeliger voor onzekerheid rond tarieven, handelsconflicten en protectionistische maatregelen. De analyse toont aan dat deze negatieve effecten zich in de tijd opstapelen in plaats van af te nemen, wat de druk op groei en concurrentievermogen verhoogt.

België bij de meest blootgestelde economieën

Voor België, een van de meest open economieën binnen de Europese Unie, zijn deze bevindingen bijzonder relevant. Omdat Belgische bedrijven sterk afhankelijk zijn van export en internationale waardeketens, vormt onzekerheid over handelsbeleid een rechtstreeks risico voor investeringen en economische prestaties.

“De huidige internationale context is turbulent en de economische gevolgen voor onze bedrijven zijn zeer reëel,”

zegt Wouter Van Gulck, Algemeen Directeur van de Federatie van Belgische Kamers van Koophandel:

“We mogen de dreiging van handelsoorlogen en protectionisme voor investeringen in Europa niet onderschatten. Als een van de meest open economieën binnen de EU is België sterker blootgesteld aan deze negatieve effecten dan veel andere landen.”

Nood aan doortastend beleid

Als reactie op deze bevindingen roepen de Europese kamers van koophandel Belgische en Europese beleidsmakers op om doortastend op te treden en het vertrouwen bij bedrijven te herstellen door de onzekerheid te verminderen. Prioriteiten zijn onder meer het wegwerken van resterende barrières binnen de interne EU-markt, het verlagen van de regeldruk en het actief nastreven van nieuwe handelsakkoorden met partners die de Europese waarden delen.

Volgens Wouter Van Gulck zorgen vertragingen in handelsbeslissingen enkel voor extra onzekerheid.

“Het is moeilijk te begrijpen waarom het Europees Parlement het Mercosur-handelsakkoord heeft doorverwezen naar het Europees Hof van Justitie, waardoor de inwerkingtreding met één tot twee jaar wordt uitgesteld. Dit vrijhandelsakkoord is des te noodzakelijker omdat dezelfde Eurochambres-analyse aantoont dat België zwak scoort op het vlak van exportdiversificatie. Toegang tot nieuwe markten is dus essentieel voor Belgische exporteurs.”

Zekerheid in handelsbeleid als motor voor investeringen

De boodschap uit de analyse is duidelijk: stabiel, voorspelbaar en coherent handelsbeleid is een cruciale voorwaarde voor duurzame investeringen in Europa. In een context van mondiale fragmentatie en strategische rivaliteit wordt onzekerheid zelf een kost voor bedrijven — een kost die steeds zwaarder doorweegt op langetermijnbeslissingen.

Wil Europa competitief en veerkrachtig blijven, dan zijn een sterkere interne markt, diepere internationale partnerschappen en duidelijke beleidskeuzes essentieel. Het verminderen van onzekerheid in het handelsbeleid gaat niet alleen over het vermijden van risico’s, maar ook over het creëren van het vertrouwen dat bedrijven nodig hebben om te investeren, te innoveren en te groeien.

Blijf op de hoogte