“China zal open staan voor een economische samenwerking met Belgische bedrijven.”

Met de Belgisch-Luxemburgse kamers van koophandel in het buitenland beschikken de kamers in België over een sterk buitenlands netwerk dat hun leden kan helpen bij hun internationale activiteiten. Deze keer willen we de schijnwerpers op China richten. We interviewden Ian Bennink, General Manager van de Benelux Chamber of Commerce in Shanghai, over de huidige situatie in Shanghai en de relaties tussen Belgische bedrijven en China.

Voelt het China van 2023 als een andere wereld?

Ian Bennink: De zero-COVID policy (en bijbehorende reisrestricties, zowel voor reizen binnen China als internationaal) is nu structureel losgelaten door de overheid. Er is nog een administratieve nasleep, maar Covid heeft nu officieel een lagere classificatie gekregen als besmettelijke ziekte, wat de manier is voor China om aan te geven dat restricties ook niet meer terugkomen voor de huidige vorm van het virus.

de centrale overheid hiertoe gedwongen doordat het in secondaire steden onhaalbaar werd om eraan vast te houden, en daardoor ook in de belangrijke steden omdat het virus via personen en transport zich bleef verspreiden. Lokale overheden voelden zich gedwongen om ofwel opnieuw nog strengere maatregelen te treffen dan vereist door de centrale overheid, ofwel om werkelijke infectiegraden niet correct te rapporteren. Onder publieke druk heeft de Centrale Overheid de poorten onverwacht vroeg volledig geopend. Dit heeft niemand zien aankomen, helaas lag er ook bij de Centrale Overheid geen plan klaar.

Ben je in een nieuw China ontwaakt nu de harde sanitaire maatregelen letterlijk op de schop zijn gegaan?

Het is dus inderdaad een “nieuw China” in vergelijking met de afgelopen drie jaar. Wij verwachten geen terugkeer naar nieuwe sanitaire maatregelen.

Wat is er veranderd na Covid in China?

IB: de economische kosten voor China op korte termijn ook heel groot geweest, met name voor de Jiangzi River Delta: inclusief Shanghai, dat voor 30% van haar belastinginkomsten afhankelijk is van buitenlandse bedrijven (volgens de Chinese People’s Political Consultative Conference).

Een andere belangrijke verandering is hoe de centrale overheid gezien wordt door de hoogopgeleide, internationaal georiënteerde inwoners in de grote steden van China. Met name in Shanghai was de lockdown een nog grotere shock voor de lokale inwoners dan voor buitenlanders; met name door de rol die de Centrale Overheid hierin speelde deed veel mensen beseffen dat het relatief vrije en internationaal georiënteerde leven in Shanghai in sterk contrast staat met de meerderheid van China – en met hoe de centrale overheid denkt. Dit heeft geleid tot een zeker verlies van vertrouwen onder deze groep in de richting van de Centrale Overheid.

Voor de buitenlanders (met name die met jonge kinderen) waren de lockdowns in diverse steden ook bijzonder zwaar, maar uiteindelijk iets wat velen beschouwden als een ‘bedrijfsrisico’ van het werken en leven in China. Het grootste probleem van de buitenlandse bedrijven en gezinnen in China waren de reisbeperkingen. Niet naar familie kunnen, lokale vestigingen niet kunnen bezoeken, en distributeurs en investeerders via videolinks spreken wordt na verloop van tijd onhoudbaar.

We merken dat de Chinese overheid momenteel alles op alles zet om weer aantrekkelijk te worden voor (buitenlandse) investeerders. Als Kamer van Koophandel hebben we het afgelopen jaar uitgebreid contact gehad met de overheid in Shanghai om Belgische, Luxemburgse en Nederlandse bedrijven te helpen met specifieke problemen rond de sanitaire maatregelen.

PreviousNext

Tijdens de sanitaire crisis was de rol van buitenlandse bedrijven tot een minimum herleid. Sommigen spraken over een zekere vijandigheid zelfs tegenover buitenlandse investeerders. Is dit aan het kenteren?

IB: Een zekere vijandigheid tegenover buitenlandse investeerders zien wij niet, het is eerder omgekeerd. Maar China heeft over de jaren wel haar prioriteiten rond investeringen gewijzigd: men wil geen investeringen in sectoren die weinig toegevoegde waarde of belasting opleveren, maar wil zeer graag nieuwe investeringen in de industrieën die genoemd zijn in het vijfjarenplan van de overheid. Dit document is de belangrijkste leidraad voor het bedrijfsleven en investeerders in China, zowel lokaal als internationaal.

Daarnaast heeft het gebrek aan toegang tot China en wederkerig  het gebrek aan Chinese bezoekers in Europa geen goed gedaan aan de wederzijdse verstandhouding. Hiermee bedoel ik dat er door de Chinese overheid signalen zijn afgegeven die vanuit Europees perspectief een negatief beeld versterken – en vanuit Chinees perspectief is de Europese politieke houding richting China onnodig kwetsend en hypocriet. Het gebrek aan reizen en mogelijkheden tot uitwisselingen heeft geleid tot een verharding van de posities en de publieke opinies, aan beide kanten. Dit is met name op politiek niveau. Op economisch gebied waait er een andere wind – hoewel de twee uiteraard gekoppeld zijn.

Betekent dit dat China opnieuw de deuren openstelt voor buitenlandse investeringen?

IB: We merken dat de Chinese overheid momenteel alles op alles zet om weer aantrekkelijk te worden voor (buitenlandse) investeerders. Als Kamer van Koophandel hebben we het afgelopen jaar uitgebreid contact gehad met de overheid in Shanghai om Belgische, Luxemburgse en Nederlandse bedrijven te helpen met specifieke problemen rond de sanitaire maatregelen. Wij zijn vaak gevraagd wat de overheid nog meer kan doen om buitenlandse bedrijven te helpen, en nieuwe investeringen aan te trekken. Enkele maanden geleden werd ik ook voor het eerst (na 25 jaar werken in China) gevraagd door de overheid in Shanghai hoe de stad aantrekkelijker kan worden gemaakt voor buitenlandse ’talenten’ (hoogopgeleiden).

De doelen van de lokale overheden zijn nu (weer) primair gericht op economisch welzijn, net als drie jaar geleden. Tot op zeker hoogte heeft de crisis in China ook laten zien hoe belangrijk buitenlandse bedrijven zijn voor de Chinese economie – en ook hoe belangrijk export is voor de Chinese economie. Onze verwachting is dan ook dat – ondanks wat de politieke boodschappen van de centrale overheid zijn – praktisch gezien China Belgische bedrijven en investeerders een warm ontvangst zal geven. Het zal natuurlijk wel enige tijd duren voordat ook in België het vertrouwen opnieuw is opgebouwd. Maar waar wij als Kamer van Koophandel heel terughoudend waren de afgelopen jaren, zien we nu een groot verschil. China is nu anders, maar weer helemaal ‘open for business’.

Kunt u ons uitleggen wat men in gedachten moet houden als u met de Chinese regering werkt?

Bij het werken in China, of met de Chinese overheid, is het belangrijk om te begrijpen wat de verhoudingen zijn tussen de diverse niveaus in de overheid, en hoe hun “prestatie” wordt gemeten. Elke eenheid heeft deze “prestatie-indicatoren”, en dit is sterk bepalend voor de carrière van functionarissen; het is een manier waarmee de Centrale Overheid bijzonder krachtig en snel kan sturen (en zoals tijdens Covid bleek, soms te krachtig). Er is wel een relatief grote vrijheid voor functionarissen in acties om de doelen te bereiken.

Hoe zit het met de impact op de sturende politiek van de overheid na de herverkiezing van president Xi?

De herverkiezing van president Xi was geen verrassing, maar de manier waarop hij binnen de partij zijn macht geconsolideerd heeft was dat wel. Dit heeft natuurlijk gevolgen voor het politieke klimaat binnen China en richting de buitenwereld, en veel multinationals reageren hierop via een “China voor China” strategie voor de langere termijn: een minder internationaal geïntegreerde rol voor de Chinese dochteronderneming, en – voor zover mogelijk – een kleinere afhankelijkheid van China in de logistieke keten. Er wordt wel weer geïnvesteerd in de Chinese ondernemingen, en deze maanden zijn er veel bezoeken van raden van bestuur en executive teams om zich weer bekend te maken met de markt en hun operatie in het “nieuwe China”.

Hoe zie je de gevolgen van de geopolitieke spanningen tussen US en China?

De rivaliteit tussen China en de US heeft in de praktijk een gunstige invloed op de kansen voor Europese bedrijven die zakendoen in en met China. De eb en vloed van de politieke relaties worden uiteraard wel door Europese bedrijven gevoeld en ook door Chinese ondernemingen in Europa, voor wie de Benelux één van de belangrijkste entreepunten is voor de Europese markt. China is zich ervan bewust dat vanuit economisch oogpunt Europa het belangrijkste alternatief is voor de US.

Als groot land heeft China uiteraard ook veel interne uitdagingen (bijvoorbeeld een vergrijzende bevolking en een gebrek aan grondstoffen), en als Covid iets heeft laten zien is het dat het vasthouden aan een politieke agenda ook harde economische gevolgen heeft. Dit is cruciaal, want het economisch welzijn wordt alom gezien als de basis van de steun van de bevolking voor de partij – en in de lange Chinese geschiedenis is dit hoe dynastieën altijd ten val zijn gekomen. De Partij is zich hier altijd van bewust.

Dus op zowel korte als langere termijn verwacht ik dat China zeer open zal staan voor economische samenwerking met Belgische bedrijven. Als Benelux Kamer van Koophandel in China kunnen we hiermee helpen, en werken we, als non-profit netwerk-organisatie voor het bedrijfsleven in China, lokaal nauw samen met organisaties zoals FIT, AWEX en Hub.Brussels om service te verlenen.

Voor meer informatie over de “Benelux Chamber of Commerce in China” en haar netwerk van 350 Benelux ondernemingen in China, kunt u contact opnemen via info@bencham.org

Ian Bennink

Ian leidt de Benelux Chamber in Shanghai, via direct contact met de overheid in Shanghai, en via sector-specifieke werkgroepen, in nauwe samenwerking met de overheid (in China, Nederland en België). De Benelux Chamber stelt zich ook ten doel om ondernemers te helpen starten in China en met handel met China, door middel van matchmaking en introducties.

Een stage in Beijing in 1995 was de start van een lange band met China. Ian heeft gewerkt in China, Singapore, Londen en Nederland in diverse Project Management, Marketing- en General Management functies voor Nokia en Philips. Daarna was hij founding CEO van vier start-ups (sinds 2006). In totaal omvat Ian’s werkervaring in China 16 jaar. Hij is opgeleid als werktuigbouwkundig ingenieur (TU Delft, 1996), en heeft een MBA behaald bij INSEAD (2004). Hij is tevens gecertificeerd Project Management Professional (PMP) en een ICF-geaccrediteerd Executive Coach (ACP niveau). Sinds de verkoop van zijn laatste startup in mei 2021 werkt Ian full-time voor de Benelux Chamber in Shanghai.

De Benelux Chamber of Commerce  in Shanghai is een van de 37  Belgisch-Luxemburgse Kamers van Koophandel (BLCCA) die door de Federatie van Belgische Kamers van Koophandel zijn geaccrediteerd. Zij dragen bij tot de bevordering van de bilaterale handel tussen België, Luxemburg, en het land waar zij gevestigd zijn. De Kamers bestaan uit ondernemers die weten wat het is om een bedrijf te runnen in het buitenland. Ze bieden een klankbord, ondersteuning en helpen ondernemers met praktische zaken bij het verkennen van nieuwe markten in het buitenland.

Ontdek de andere Kamers in het buitenland!

More from Belgian Chambers

BELGIAN CHAMBERS NEWSLETTER #6

Luxembourg Trade Mission 2025

Grijp zakelijke kansen in Ivoorkust

Golden Bridge Trade & Investment Awards 2024

Benelux Moldova Business Forum

Navigeren op de Chinese markt: een routekaart voor Belgische bedrijven

Belgian Chambers News – 12/2024

Chambers Export Day 2024

PreviousNext

Interview met de Belgisch-Luxemburgse Kamer van Koophandel in Ivoorkust2 nieuwe kamers: Kazachstan en Mexico